Wielu kierowców, słysząc o filtrach cząstek stałych, od razu myśli o problemach i kosztach związanych z DPF-ami w dieslach. Nic dziwnego, że pojawiają się obawy, gdy słyszymy o podobnych rozwiązaniach w samochodach benzynowych. W tym artykule, jako Ksawery Grabowski, postaram się rozwiać wszelkie wątpliwości, wyjaśniając kluczowe różnice między DPF a GPF i pokazując, dlaczego nowoczesne rozwiązania w benzynach są znacznie mniej problematyczne, niż mogłoby się wydawać.
Filtry cząstek stałych w benzynach to GPF, a nie DPF, i są znacznie mniej problematyczne
- W silnikach benzynowych nie montuje się filtrów DPF, przeznaczonych wyłącznie dla diesli.
- Ich odpowiednikiem w benzynach jest GPF (Gasoline Particulate Filter), wprowadzony z powodu norm Euro 6c/6d.
- GPF wyłapuje cząstki sadzy, podobnie jak DPF, ale działa w wyższej temperaturze spalin.
- Regeneracja GPF jest zazwyczaj pasywna i znacznie mniej kłopotliwa niż w DPF, nawet w ruchu miejskim.
- Filtry GPF są uznawane za trwalsze i mniej awaryjne, a problemy z nimi występują rzadziej.
- Usunięcie GPF jest nielegalne i niesie za sobą konsekwencje prawne oraz problemy z przeglądem.
Krótka odpowiedź brzmi: Nie. Ale to dopiero początek historii
Zacznijmy od rozwiania podstawowego mitu: w silnikach benzynowych nie stosuje się filtrów DPF. Ten skrót, DPF (Diesel Particulate Filter), jasno wskazuje, że jest to rozwiązanie przeznaczone wyłącznie dla silników wysokoprężnych. To właśnie z DPF-ami wiążą się powszechne obawy, historie o kosztownych awariach i problemach eksploatacyjnych, które słyszymy od właścicieli diesli. Chcę od razu podkreślić, że w przypadku benzyn jest zupełnie inaczej.
DPF filtr stworzony wyłącznie dla silników Diesla
Filtr DPF to technologia opracowana specjalnie dla silników Diesla, której głównym celem jest redukcja emisji sadzy. Sadza, będąca produktem spalania oleju napędowego, jest szczególnie szkodliwa dla zdrowia i środowiska. DPF-y, poprzez swoją porowatą strukturę, wyłapują te cząstki, zanim trafią do atmosfery. Jak widać, jest to rozwiązanie ściśle związane z charakterystyką spalania w silnikach wysokoprężnych, dlatego jego obecność w benzynach jest po prostu mitem.
Twoje auto benzynowe ma coś innego: Poznaj filtr GPF
Skoro nie DPF, to co? W nowoczesnych samochodach benzynowych, zwłaszcza tych z wtryskiem bezpośrednim, znajdziemy odpowiednik filtra cząstek stałych, który nazywamy GPF (Gasoline Particulate Filter). Czasami spotykana jest również nazwa OPF (Ottopartikelfilter), szczególnie w niemieckojęzycznych krajach. Jest to rozwiązanie o podobnym przeznaczeniu, ale o znacznie odmiennej charakterystyce działania i eksploatacji, co, moim zdaniem, jest kluczowe dla zrozumienia, dlaczego nie powinniśmy się go obawiać.
GPF, czyli "benzynowy DPF" skąd się wziął i dlaczego jest w Twoim aucie?
Zastanawiasz się pewnie, dlaczego nagle w benzynach pojawił się filtr cząstek stałych, skoro przez lata nie był potrzebny? Odpowiedź jest złożona i wiąże się z ewolucją technologii silnikowych oraz coraz bardziej rygorystycznymi normami emisji spalin.
Winowajca? Nowoczesny wtrysk bezpośredni i rygorystyczne normy Euro 6d
Główną przyczyną wprowadzenia filtrów GPF są zaostrzone normy emisji spalin, a konkretnie Euro 6c i Euro 6d/6d-TEMP. Te normy, obowiązujące od 2017 roku, po raz pierwszy objęły limitem emisję cząstek stałych również dla silników benzynowych. Dlaczego? Problem ten nasilił się wraz z popularyzacją silników z wtryskiem bezpośrednim (takich jak GDI, TSI, FSI). Choć są one niezwykle wydajne i oszczędne, niestety generują nieco więcej sadzy niż starsze konstrukcje benzynowe z wtryskiem pośrednim. Aby sprostać nowym wymogom, producenci musieli zastosować dodatkowe rozwiązania, i tak narodził się GPF.
Jak działa filtr cząstek stałych w silniku benzynowym? Budowa i zasada działania
Filtr GPF, podobnie jak DPF, ma postać ceramicznego wkładu o strukturze plastra miodu, umieszczonego w układzie wydechowym. Jego podstawową funkcją jest wyłapywanie cząstek sadzy ze spalin, zanim te trafią do atmosfery. Spaliny przepływają przez labirynt kanalików filtra, a cząstki stałe osadzają się na ich ściankach. Jest to więc fizyczna bariera, która skutecznie redukuje emisję szkodliwych substancji.
Czy moje auto na pewno ma GPF? Które roczniki i modele są w niego wyposażone
Pierwsze filtry GPF pojawiły się w samochodach już w 2014 roku, na przykład w Mercedesie klasy S. Jednak ich masowe stosowanie rozpoczęło się w autach produkowanych od 2017 roku. Od września 2018 roku filtry GPF stały się praktycznie obowiązkowe w każdym nowym samochodzie benzynowym sprzedawanym na terenie Unii Europejskiej, aby spełnić normy Euro 6d-TEMP. Jeśli więc posiadasz nowsze auto benzynowe z wtryskiem bezpośrednim, jest bardzo prawdopodobne, że ma ono filtr GPF.
DPF kontra GPF: Kluczowe różnice, które uspokoją każdego kierowcę
Teraz przejdźmy do sedna, czyli do tego, co odróżnia GPF od DPF i dlaczego, moim zdaniem, nie ma powodów do obaw.
Proces regeneracji: Dlaczego z filtrem GPF życie jest o wiele prostsze?
To jest najważniejsza różnica. W silnikach benzynowych spaliny osiągają znacznie wyższą temperaturę niż w dieslach. Dzięki temu regeneracja (czyli wypalanie nagromadzonej sadzy) filtra GPF często zachodzi pasywnie, podczas normalnej jazdy. Sadza po prostu utlenia się w wysokiej temperaturze spalin, nie wymagając od kierowcy żadnych specjalnych działań. Nawet w warunkach miejskich, gdzie temperatury są niższe, GPF jest w stanie skutecznie się regenerować. Zestawmy to z DPF-em, który często wymaga specjalnych warunków dłuższej trasy, stałej prędkości aby proces aktywnej regeneracji mógł się zakończyć. Przerwanie go w dieslu to prosta droga do problemów.
Trwałość i eksploatacja: Czy GPF jest tak samo problematyczny jak znienawidzony DPF?
Zdecydowanie nie! Filtry GPF są uznawane za znacznie mniej kłopotliwe i trwalsze od swoich odpowiedników w dieslach. Wielu kierowców aut z GPF nawet nie jest świadomych ich obecności, co jest najlepszym dowodem na bezproblemową eksploatację. Problemy z zapychaniem są rzadsze i mogą pojawić się głównie w autach z wadami konstrukcyjnymi silnika lub eksploatowanych niemal wyłącznie na bardzo krótkich dystansach, ale to są naprawdę wyjątki, a nie reguła, jak w przypadku DPF.
Olej silnikowy a filtr cząstek stałych czy w benzynie też są problemy?
Pamiętacie problem rozrzedzania oleju paliwem, często kojarzony z nieudaną regeneracją DPF? W przypadku GPF, ze względu na znacznie łatwiejszy i częściej pasywny proces regeneracji, problem ten praktycznie nie występuje. To kolejny argument za tym, że GPF jest rozwiązaniem znacznie bardziej przyjaznym dla użytkownika i silnika, co dodatkowo zwiększa komfort eksploatacji i zmniejsza ryzyko kosztownych awarii.
Praktyczny poradnik dla właściciela auta z filtrem GPF
Chociaż GPF jest znacznie mniej problematyczny niż DPF, warto znać kilka prostych zasad, które pomogą utrzymać go w optymalnej kondycji.
Jak jeździć, żeby nie martwić się o filtr? Proste zasady na co dzień
W większości przypadków GPF nie wymaga specjalnych zabiegów. Jednak sporadyczne, dłuższe trasy poza miastem, gdzie silnik pracuje w wyższej temperaturze, mogą być korzystne. Pozwalają one na efektywniejszą pasywną regenerację. Nie jest to jednak tak krytyczne, jak w przypadku DPF. Po prostu jeździj normalnie, a filtr sam się o siebie zatroszczy.
Na co zwrócić uwagę? Pierwsze objawy problemów z GPF
Chociaż problemy z GPF są rzadkie, warto znać typowe objawy, które mogą wskazywać na jego zapchanie. Należą do nich: spadek mocy silnika, wzrost zużycia paliwa oraz ewentualne zapalenie się kontrolki awarii silnika na desce rozdzielczej. W przypadku wystąpienia takich symptomów, zawsze zalecam skonsultowanie się z zaufanym mechanikiem. Pamiętaj, że wczesna diagnoza to często mniejszy koszt naprawy.
Usuwanie filtra GPF dlaczego to nielegalne i bardzo zły pomysł?
Podobnie jak w przypadku DPF, usunięcie filtra GPF jest nielegalne. Pojazd bez GPF przestaje spełniać normy homologacyjne, co wiąże się z poważnymi konsekwencjami prawnymi. Grożą za to wysokie mandaty, a także brak możliwości przejścia obowiązkowego badania technicznego. Co więcej, usunięcie filtra negatywnie wpływa na środowisko, a także może zaburzyć pracę silnika i jego systemów sterowania, prowadząc do innych problemów. Zdecydowanie odradzam takie praktyki.
Podsumowanie: Czy jest się czego obawiać w nowoczesnym silniku benzynowym?
Na koniec chciałbym jeszcze raz podkreślić moją opinię na temat filtrów GPF w benzynach.
GPF technologia, o której istnieniu możesz zapomnieć
Moim zdaniem GPF to przykład technologii, która w większości przypadków działa bezobsługowo i nie przysparza kierowcom problemów. Nie ma powodów do obaw, że będzie to źródło kosztownych awarii, jak niestety bywało z DPF-ami. Jego obecność nie powinna budzić niepokoju, a wręcz przeciwnie świadczy o nowoczesności pojazdu i dbałości producenta o środowisko. Właściwie, możesz o nim po prostu zapomnieć i cieszyć się jazdą.
Przeczytaj również: Nissan Qashqai DPF: Jak skutecznie wypalić i uniknąć problemów?
Przyszłość jest czysta: Rola filtrów w nadchodzącej erze motoryzacji
Filtry cząstek stałych, zarówno DPF, jak i GPF, są nieodłącznym elementem dążenia do czystszego powietrza i spełniania coraz bardziej rygorystycznych norm emisji. Niezależnie od tego, czy mówimy o silnikach spalinowych, czy o przyszłości motoryzacji, która coraz mocniej skłania się ku elektryfikacji, dbałość o środowisko będzie kluczowa. GPF to krok w tym kierunku, dowód na to, że nawet tradycyjne silniki spalinowe mogą być coraz bardziej ekologiczne.
